Drzewko oliwne (Olea europaea), nazywane także oliwką europejską, to jedna z najpiękniejszych roślin śródziemnomorskich. Tworzy dekoracyjną koronę z małych, szarozielonych liści, a z wiekiem nabiera wyjątkowego wyglądu dzięki sękatemu pniowi. Coraz częściej spotykamy je w polskich ogrodach, tarasach i na balkonach. W naszym klimacie kluczem do sukcesu jest jednak odpowiednie zimowanie drzewa oliwnego.


W tym poradniku podpowiadamy, jak zimować oliwkę, gdzie ją ustawić, jaka temperatura będzie najlepsza oraz jak wygląda pielęgnacja w czasie zimowego spoczynku — zarówno w przypadku rośliny w donicy, jak i zimowania oliwki w gruncie.



Drzewko oliwne zimowanie – dlaczego oliwka potrzebuje spoczynku?

Drzewko oliwne pochodzi z krajów śródziemnomorskich, gdzie zimy są łagodne, a słońce świeci przez większość roku. W Polsce sytuacja wygląda zupełnie inaczej – zimą dni są krótkie, a ilość światła słonecznego jest bardzo mała. Zdarzają się też okresy, kiedy przez kilka tygodni nie ma pełnego słońca. To mocno ogranicza proces fotosyntezy, czyli podstawowy „mechanizm zasilania” rośliny.

Jeśli oliwka zimą stoi w zbyt ciepłym pomieszczeniu, roślina zaczyna zachowywać się jak w sezonie wzrostu – chce rosnąć, wypuszczać nowe liście i pędy. Problem w tym, że przy niedoborze światła nie jest w stanie przeprowadzać fotosyntezy na odpowiednim poziomie. W efekcie zaczyna zrzucać liście, aby ograniczyć zapotrzebowanie na energię i wodę, czyli dostosować się do warunków słabego światła oraz zbyt wysokiej temperatury.

Właśnie dlatego zimowanie drzewa oliwnego polega na zapewnieniu jej warunków do spoczynku – czyli chłodnego pomieszczenia w zakresie 2–10°C. W takich warunkach roślina przechodzi w stan spoczynku, a ilość światła potrzebna do przetrwania jest minimalna.



Najważniejsze warunki zimowania oliwki

Najważniejsze warunki zimowania to:

• chłodne pomieszczenie,

• maksymalna ilość światła,

• ograniczone podlewanie.




Oliwka zimą w domu – gdzie zimować oliwkę?

Wiele osób zimą przenosi roślinę do domu. To dobre rozwiązanie, o ile pomieszczenie, w którym będzie zimowana, spełnia odpowiednie warunki:

• temperatura: 2–10°C

• jasne pomieszczenie: takie, gdzie słońce operuje przez największą liczbę godzin

• ograniczenie podlewania do minimum: podlewamy tylko tyle, żeby ziemia całkowicie nie wyschła



Najlepsze stanowisko zimą

Najlepsze warunki zapewnisz jej, ustawiając drzewko:

• przy oknie południowym lub zachodnim,

• w miejscu jasnym, z dużą ilością naturalnego światła.



Gdzie nie ustawiać oliwki zimą?

Nie należy ustawiać oliwki:

• w ciepłym pomieszczeniu,

• w głębi pomieszczenia,

• od strony północnej, gdzie światła jest najmniej,

• przy grzejnikach, wylotach ciepłego powietrza lub na ogrzewanej podłodze.

Kiedy przenieść drzewo oliwne do domu na zimowanie?

Jeśli drzewko rośnie na tarasie lub balkonie, warto pamiętać, że jest to wbrew pozorom odporna roślina i może stać w doniczce na zewnątrz nawet do -5°C — a nawet dłużej, jeżeli zabezpieczymy donicę tak, aby ziemia nie zamarzła.




Oliwka na zimę – czego unikać w zimowaniu?

W okresie zimowym oliwka źle znosi ciepło i suche powietrze. Dlatego bardzo ważne jest, aby nie stawiać rośliny:

  •  przy grzejnikach
  •  przy wylotach ciepłego powietrza
  •  na ogrzewanej podłodze

To prosta rzecz, a często decyduje o tym, czy roślina dobrze zniesie zimę.

Zimowanie drzewka oliwnego w doniczce – najważniejsze zasady

Drzewko oliwne w doniczce to najpopularniejsza forma uprawy w Polsce — między innymi dlatego, że umożliwia łatwe przeniesienie rośliny na zimę.

Zimowanie oliwki w donicy jest proste, jeśli trzymasz się kilku zasad:

• temperatura około 10°C

• możliwie dużo słońca

• ograniczenie podlewania

• brak ciepłego nawiewu i kaloryferów w pobliżu


Oliwka na balkonie lub tarasie zimą – czy może zostać na zewnątrz?

To częste pytanie, zwłaszcza gdy roślina jest duża i ciężka, a jej przenoszenie jest utrudnione.

Jeżeli nie ma możliwości przeniesienia oliwki do odpowiedniego pomieszczenia, można pozostawić ją na balkonie lub tarasie i odpowiednio zabezpieczyć. Warto też pamiętać, że roślina powinna stać pod zadaszeniem, aby była osłonięta od opadów.



Zimowanie oliwki w gruncie – jak zabezpieczyć przed mrozem?

Oliwki — szczególnie starsze — są wytrzymałe, dlatego można je uprawiać w gruncie, ale na czas silnych mrozów wymagają ochrony. Najważniejsze jest zabezpieczenie rośliny przed temperaturami poniżej -10°C.

W tym celu stosuje się osłony zimowe, które pomagają ochronić drzewko przed mrozem.





Oliwka podlewanie zimą – jak często podlewać drzewko oliwne?

W czasie zimowego spoczynku drzewko oliwne nie potrzebuje tyle wody co latem. Dlatego zimą należy ograniczyć podlewanie.

Wiosną i latem utrzymujemy wilgotne podłoże, natomiast zimą podlewanie powinno być minimalne — tylko na tyle, aby ziemia całkowicie nie wyschła.



Podsumowanie – zimowanie oliwki europejskiej w Polsce

Prawidłowe zimowanie drzewka oliwnego nie jest trudne, jeśli pamiętasz o podstawach:

• temperatura 2–10°C

• jak najwięcej światła

• ograniczone podlewanie

• brak ciepłych nawiewów i grzejników w pobliżu

• w gruncie — zabezpieczenie rośliny przed spadkami poniżej -10°C

Dzięki temu oliwka bez problemu przeczeka zimę i w kolejnym sezonie znów będzie cieszyć swoim śródziemnomorskim urokiem, a z czasem odwdzięczy się także owocami – oliwkami.



FAQ – najczęściej zadawane pytania o zimowanie drzewa oliwnego

Czy oliwka może zimować na balkonie?

Tak, oliwka w donicy może zimować na balkonie, jeśli nie ma możliwości przeniesienia jej do pomieszczenia. Należy jednak odpowiednio ją zabezpieczyć przed temperaturami niższymi niż -5 stopni i ustawić pod zadaszeniem, aby była chroniona przed opadami.

Czy oliwka może zimować w gruncie w Polsce?

Tak, oliwka może rosnąć w gruncie, ale na czas silnych mrozów wymaga zabezpieczenia. Kluczowa jest ochrona rośliny przed temperaturami poniżej -10°C – w tym celu stosuje się osłony zimowe.

Dlaczego oliwka zrzuca liście zimą?

Najczęściej dzieje się tak, gdy oliwka zimą stoi w zbyt ciepłym miejscu przy niedoborze światła. Roślina nie jest wtedy w stanie przeprowadzać fotosyntezy na odpowiednim poziomie i zaczyna zrzucać liście, aby ograniczyć zapotrzebowanie na energię i wodę, czyli dostosować się do warunków słabego światła.

Jaka temperatura jest najlepsza do zimowania oliwki?

Optymalna temperatura zimowania oliwki to 2–10°C. W takich warunkach roślina przechodzi w stan spoczynku i nie próbuje intensywnie rosnąć przy małej ilości słońca.

Kiedy przenieść oliwkę do domu na zimę?

Oliwkę w donicy można pozostawić na zewnątrz nawet do około -5°C, szczególnie jeśli donica jest zabezpieczona przed przemarzaniem. Gdy temperatury spadają niżej lub utrzymują się dłużej, najlepiej przenieść roślinę do chłodnego, jasnego pomieszczenia.

Jak często podlewać oliwkę zimą?

Zimą podlewanie powinno być minimalne. Podlewamy tylko tyle, aby ziemia całkowicie nie wyschła — nadmiar wody w tym okresie jest niewskazany.

Czy oliwka może zimować w domu?

Tak, oliwka może zimować w domu, pod warunkiem że zapewnimy jej chłodne i jasne miejsce. Najlepiej sprawdzi się pomieszczenie z temperaturą 2–10°C i dostępem do naturalnego światła.